Historia fajerwerków
Przyjmuje się, że pierwsze fajerwerki zostały użyte w Chinach lub
Indiach w celu uświetnienia obrzędów religijnych. Około 206 r.
p.n.e. w czasach dynastii Han w Chinach prażono bambusy aby wywołać
huk odstraszający złe duchy. W czasach dynastii północnej i
południowej (420 - 580 naszej ery) sztuczne ognie były również
wykorzystywane podczas modlitw o pomyślność i szczęście. Fajerwerki
były też stosowane w celach bojowych. Pierwsze znane pokazy
sztucznych ogni zorganizowano na dworze cesarskim w Chinach w roku
468 p.n.e. W zastosowanych wtedy racach użyto zwykłego prochu,
stosowanego potem w Europie jako dymny proch strzelniczy. Wiedza na
ten temat przedostała się do Europy najprawdopodobniej przez kraje
arabskie. W Europie największy wkład twórczy wnieśli Włosi,
propagując pokazy i rozwijając przemysł pirotechniczny. Następni
byli Francuzi i Niemcy, a w końcu XVI wieku wiedza ta dotarła do
Anglii. W sierpniu 1572 roku świadkiem jednego z pokazów
pirotechnicznych była królowa Elżbieta I.
Pierwsze pokazy w Anglii cieszyły się dużym powodzeniem. Sztuką
pirotechniki zajmowali się obcokrajowcy. Trwało to do 1775 roku.
Istotny jest fakt, że od 1605 roku, po nieudanej próbie wysadzenia
rządu brytyjskiego przez grupę fanatycznych katolików z Mr. Guy
Fawkes na czele, produkcja prochu do celów przemysłowych i do
pokazów pirotechnicznych była ściśle ewidencjonowana i wymagała
koncesji.
Do XIX wieku angielscy producenci fajerwerków między innymi Brock,
Pain i Wells założyli fabryki na terenie Londynu, wyznaczając
standard przemysłu pirotechnicznego i pochodnego na północy Europy.
W ten sposób dostępność lokalnie wyprodukowanego prochu
strzelniczego i fajerwerków wystarczyła, aby powstrzymać się od
jakichkolwiek dostaw z innych części Europy. Powstawanie wolnego
handlu między narodami przyczyniło się do szerokiego dostępu do
fajerwerków i co ważniejsze, do prochu strzelniczego na całym
świecie. Fabryki, które powstały w okresie początkowego rozwoju
przemysłu prochowego, obecnie przestały funkcjonować lub nie mają
większego znaczenia. Te, które funkcjonują, utrzymują się przy życiu
nie tylko z produkcji fajerwerków, ale również z przechowywania i
składowania zwykle w magazynach importowanych produktów.
Obecnie w racach i petardach stosuje się współczesne, bardziej
widowiskowe i zaawansowane technologicznie środki pirotechniczne. Do
roku 1965 do odpalania rac i ładunków używano lontu
pirotechnicznego, o stałym czasie spalania. Czas odpalenia kolejnych
petard regulowano używając różnej długości lontu. Od 1965 do
odpalania sztucznych ogni używa się elektrycznych zapłonników
pozwalających na dużo lepszą ingerencję w czas odpalania oraz
zwiększających bezpieczeństwo obsługi technicznej pokazów. Odpalanie
może odbywać się z większej odległości i nie ma niebezpieczeństwa
zamoknięcia lontu. W Polsce pokazy sztucznych ogni odbyły się po raz
pierwszy w 1918 r., kilka dni po ogłoszeniu niepodległości. Trwały
wtedy zaledwie 3 minuty. Obecnie fajerwerki są stosowane głównie w
celach widowiskowo-rozrywkowych. Często w połączeniu z pokazami
laserowymi oraz muzyką elektroniczną. Pokazy sztucznych ogni są też
punktem kulminacyjnym wielu imprez plenerowych. Bez pokazów
fajerwerków i ogni sztucznych nie może się odbyć żaden Sylwester.
Efekty świetlne powstające podczas pokazów sztucznych ogni można
podzielić na 3 rodzaje:
*wybuchy koliste
*świetliki
*eksplozje znacznikowe
Oprócz tego producenci stosują własne nazwy w celach handlowych:
*chryzantemy (gęste kule o nierównej długości ramion)
*palmy (kilkanaście ramion o różnej długości)
*peonie (gęste kule o równomiernie rozkładających się ramionach)
*wierzby (kilkanaście ramion opadających w dół)
*bukiety (zebrane ramiona w bukiet razem z kulami na końcu) .